Obračunavanje sa samim sobom u predajama

Moralna izgradnja

U predajama je, također, posvećena posebna pažnja obračunavanju sa samim sobom, a u ovom slučaju bit će dovoljno navesti sljedeća dva primjera:

Božiji poslanik, s.a.v.a., u jednoj od svojih oporuka Ebu Zerru Gaffariju je rekao:

یَا أَبَاذَرٍّ حَاسِبْ نَفْسَكَ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبَ فَإنَّهُ أَهْوَنُ لِحِسَابِكَ غَداً وَزِنْ نَفْسَكَ قَبْلَ أَنْ تُوزَنَ وَ تَجَهَّزْ لِلْعَرْضِ الْأَکْبَرِ یَوْمَ تُعْرَضُ لَا تَخْفَی عَلَی اللّهِ خَافیَةٌ... یَا أَبَاذَرٍّ لَا یَکُونُ الرَّجُلُ مِنَ الْمُتَّقِینَ حَتَّی یُحَاسِبَ نَفْسَهُ أَشَدَّ مِنْ مُحَاسَبَةِ الشَّرِیكِ شَرِیکَهُ فَیَعْلَمَ مِنْ أَیْنَ مَطْعَمُهُ وَ مِنْ أَیْنَ مَشْرَبُهُ وَ مِنْ أَیْنَ مَلْبَسُهُ أَمِنْ حَلَالٍ أَوْ مِنْ حَرَامٍ. یَا أَبَاذَرٍّ مَنْ لَمْ یُبَالِ مِنْ أَیْنَ اکْتَسَبَ الْمَالَ لَمْ یُبَالِ اللّهُ مِنْ أَیْنَ أَدْخَلَهُ النَّارَ.

“O Ebu Zerre! Svedi račun sa samim sobom prije negoli ti račun bude sveden, jer će ti to sutra olakšati polaganje računa. I procijeni sam sebe prije nego budeš procijenjen i pripremi se za Izlaganje veliko na Dan kada će sve izloženo biti i pred Bogom ništa skriveno neće ostati... O Ebu Zerre! Čovjek neće biti bogobojazan sve dok ne svede račun sa samim sobom strožije nego što ortak svodi račun sa ortakom svojim, da bi znao odakle mu je jelo, odakle mu je piće, a odakle mu je odjeća: da li su stečeni na dozvoljen ili nedozvoljen način? O Ebu Zerre! Za onoga kome nije važno odakle je imetak stekao, neće biti važno ni Bogu kuda će ga u Vatru uvesti.”[1]

Časni Poslanik, s.a.v.a., u drugoj predaji kaže:

حَاسِبُوا أَنْفُسَکُمْ قَبْلَ أَنْ تُحَاسَبُوا وَزِنُوا قَبْلَ أَنْ تُوزَنُوا وَ تَجَهَّزُوا لِلْعَرضِ الْأَکْبَرِ.

“Svedite račun sa sobom prije negoli vam račun sveden bude, procijenite sami sebe prije negoli procijenjeni budete i pripremite se za Izlaganje veliko.”[2]

O čemu će biti pitano?

1. Ljubav prema Poslanikovoj porodici.

U predaji prenesenoj od Božijeg poslanika, s.a.v.a., stoji:

أَوَّلُ ما یُسْأَلُ عَنْهُ العَبْدُ حُبُّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ.

“Prvo za šta će rob Božiji biti upitan jeste ljubav prema nama, Ehli-bejtu.”[3]

Od Božijeg poslanika, s.a.v.a., prenosi se i sljedeća predaja:

لَا تَزُولُ قَدَمَا عَبْدٍ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی یُسْئَلَ عَنْ أَربَعٍ، عَنْ عُمْرِهِ فِیمَا أَفْناهُ، وَ شَبابِهِ فیما أبْلاهُ وَ عَنْ مالِهِ مِنْ أیْنَ کَسَبَهُ وَ فیما أنْفَقَهُ؟ وَ عَنْ حُبِّنا أهْلَ الْبَیْتِ.

“Niti jedan rob Božiji na Sudnjem danu neće se pomaći sve dok ne bude ispitan o četvero: o životu, i u čemu ga je proživio; o mladosti, kako ju je proveo; o imetku, kako ga je stekao; te o ljubavi prema nama, Ehli-bejtu.”[4]

2. Namaz: Drugo pitanje koje će biti postavljeno čovjeku odnosi se na namaz.

Ebu Basir kaže: “Čuo sam Imama Bakira, mir neka je s njim, da je rekao:

أَوَّلُ ما یُحاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ الصَّلوةُ فإِنْ قُبِلَتْ قُبِلَ ما سِواها.

‘Prvo za šta će rob Božiji račun polagati jeste namaz, pa ako mu on bude prihvaćen, i ostala djela će mu biti prihvaćena.’”[5]

Prema tome, čovjek ovo bogatstvo koje mu je Uzvišeni Bog stavio na raspolaganje treba iskoristiti na najbolji način na putu pokornosti i robovanja Uzvišenom Gospodaru.

Imam Sedždžad, mir neka je s njim, Gospodaru svjetova obraća se sljedećim riječima:

...وَ عَمِّرْني ما کانَ عُمْري بِذْلَة في طاعَتِكَ، فَإذا کانَ عُمْري مَرْتَعاً لِلشَّیْطانِ فَاقْبِضْني إلَیْكَ قَبْلَ أنْ یَسْبِقَ مَقْتُكَ إلَیَّ أوْ یَسْتَحْکِمَ غَضَبُكَ عَلَيَّ.

“...Poživi me dokle god svoj život budem trošio u pokornosti prema Tebi! A bude li moj život tlo pogodno za šejtana, uzmi me onda Sebi prije negoli Ti mrzak postanem ili prije nego što se pojača srdžba Tvoja prema meni.”[6]

Zbog toga on u drugom dijelu ove dove moli Uzvišenog da mu pomogne u ispitivanju vlastitih djela i sviđanju računa sa samim sobom, te se Milostivom obraća na sljedeći način:

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ اکْفِني ما یَشْغَلُنيِ الْإهْتِمامُ بِه وَ اسْتَعْمِلْني بِما تَسْئَلُني غَداً عَنْهُ وَ اسْتَفْرِغْ أَیّامي فیما خَلَقْتَني لَهُ.

“Bože! Blagoslovi Muhammeda i čeljad njegovu, i zaštiti me od onog o čemu me briga mori! Daj mi da radim ono o čemu ćeš me sutra pitati! Daj mi da svoje dane iscrpim u onome za šta si me stvorio!”[7]


[1] Vesa'ilu-l-ši‘a, sv. 11, str. 379, Abvabu džihadi nafs va ma junasibuhu, hadis 7.

[2] Muhasebetu-l-nefs, str. 13.

[3] Biharu-l-anvar, bejrutsko izdanje, sv. 7, str. 260, hadis 8.

[4] Isto, str 258, hadis 1.

[5] Isto, str. 267, hadis 33. Važno je napomenuti da je redoslijed navođenja pitanja u ovakvim predajama relativan i govori o važnosti tema o kojima će čovjek biti pitan. Za više saznanja o tome o čemu će čovjek na Sudnjem danu biti pitan, pogledati: Biharu-l-anvar, sv. 7, str. 253, od poglavlja “Muhasebet al ‘Ibad” nadalje, i druge knjige na ovu temu.

[6] Sahifa Sedždžadijja, dova 20.

[7] Isto.

Zadnji put promjenjen: %AM, %01 %502 %2017 %11:%Nov

TPL_GK_LANG_LOGIN_POPUP

fb iconTPL_GK_LANG_FB_LOGIN_TEXT