Prenošenje tuđih riječi sa gledišta predaja

Moralna izgradnja

U islamskim predajama se također jako naglašava pokuđenost prenošenja tuđih riječi, a mi ćemo ovdje navesti nekoliko njih.

 

Prenosilac tuđih riječi je najgori čovjek

Božiji poslanik, s.a.v.a., rekao je:

 أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِشِرَارِكُمْ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْمَشَّاءُونَ بِالنَّمِيمَةِ الْمُفَرِّقُونَ بَيْنَ الْأَحِبَّةِ الْبَاغُونَ لِلْبُرَآءِ الْمَعَايِب.

“‘Hoćete li da vas obavijestim o najgorima među vama?’ ‘Hoćemo, Božiji poslaniče’, rekoše. On reče: ‘Oni koji riječi tuđe raznose, koji zavađaju prijatelje, koji dobrima mane nalaze.’”[1]

Zapovjednik pravovjernih, mir neka s njim, kaže:

 شِرَارُكُمُ الْمَشَّاءُونَ بِالنَّمِيمَةِ الْمُفَرِّقُونَ بَيْنَ الْأَحِبَّةِ الْمُبْتَغُونَ لِلْبُرَآءِ الْمَعَايِب.

“Najgori među vama su oni koji riječi tuđe raznose, koji zavađaju prijatelje, koji dobrim ljudima mane nalaze.”[2]

A u jednoj predaji od Poslanika, s.a.v.a., prenosi se da je rekao:

...وإنَّ أبْغَضَكُم إلى اللهِ تَعَالى الْمَشَّاءُونَ بِالنَّمِيمَةِ بَينَ الْاحِبَّةِ الْمُفَرِّقُونَ بَينَ الْاحْزابِ الْمُلْتَمِسُونَ لِلْبُرَاءِ الْعَثَراتِ.

“...Zaista su od vas Bogu Uzvišenom najmrži oni kojiizmeđu prijatelja riječi raznose, koji zavađaju skupine, koji dobrim ljudima nedostatke traže.”[3]

 

Prenošenje tuđih riječi i kaburska patnja

Zapovjednik pravovjernih, mir neka je s njim, kaže:

 عَذَاب الْقَبْرِ مِنَ النَّمِيمَةِ وَ الْغِيبَةِ وَ الْكَذِب.

“Kaburska patnja posljedica je prenošenja riječi tuđih, ogovaranja i laganja.”[4]

I još je rekao:

عَذَابُ الْقَبْرِ يَكُونُ مِنَ النَّمِيمَة.

“Kaburska patnja dolazi kao posljedica prenošenja riječi tuđih.”[5]

 

Prenosilac tuđih riječi neće ući u Džennet

U brojnim predajama jasno se ukazuje na ovu činjenicu da prenosilac tuđih riječi i onaj koji preduzima korake u cilju razbijanja jedinstva zajednice i koji uzrokuje razdor među muslimanima neće ući u Džennet.

Plemeniti poslanik, s.a.v.a., rekao je:

 لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ نَمَّام.

“U Džennet neće ući prenosilac riječi tuđih.”[6]

U drugoj predaji stoji da je rekao:

لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قتّات.

“U Džennet neće ući prenosilac riječi tuđih.”[7]

Imam Bakir, mir neka je s njim, kaže:

 الْجَنَّةُ مُحَرَّمَةٌ عَلَى الْمغتابِينَ الْمَشَّاءِينَ بِالنَّمِيمَة.

“Džennet je uskraćen ogovaračima i raznosiocima riječi tuđih.”[8]

U drugoj predaji opet kaže:

مُحَرَّمَةٌ الْجَنَّةُ عَلَى الْقَتَّاتِينَ الْمَشَّاءِينَ بِالنَّمِيمَةِ.

“Zabranjen je Džennet raznosiocima riječi tuđih.”[9]

Imam Sadik, mir neka je s njim, kaže:

أَرْبَعَةٌ لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ الْكَاهِنُ وَ الْمُنَافِقُ وَ مُدْمِنُ الْخَمْرِ وَ الْقَتَّاتُ وَ هُوَ النَّمَّام.

“Četvorica neće ući u Džennet: vračar, licemjer, pijanica i prenosilac riječi tuđih.”[10]

Božiji poslanik, s.a.v.a., rekao je sljedeće:

يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ حَرَّمْتُ الْجَنَّةَ عَلَى الْمَنَّانِ وَ الْبَخِيلِ وَ الْقَتَّاتِ وَ هُوَ النَّمَّام.

“Bog Uzvišeni kaže: ‘Uskratio sam Džennet onome ko ističe svoje dobročinstvo, tvrdici i prenosiocu riječi tuđih.’”[11]

Šehid Sani, Bog mu se smilovao, prenosi jednu predaju od Božijeg poslanika, s.a.v.a., u kojoj stoji:

إنَّ اللهَ تَعَالَى لَمَّا خَلَقَ الْجَنَّةَ قَالَ لَهَا تَكَلمِّي قَالَتْ سَعِدَ مَنْ دَخَلَنِي قَالَ الْجَبَّارُ جَلَّ جَلَالُه وَ عِزَّتِي و جَلالِي لا يَسْكُنُ فِيكِ ثَمَانية نَفَرٍ مِنَ النَّاسِ ... وَ لا قَتَّاتٌ وَ هُوَ النَّمَّامُ.

“Kada je Bog Uzvišeni stvorio Džennet, rekao mu je: ‘Govori!’ Džennet reče: ‘Sretan je onaj ko u mene uđe.’ Silni, Uzvišen je On, reče: ‘Tako Mi moći i uzvišenosti Moje, u tebi se neće nastaniti od ljudi osmorica: (...) niti prenosilac riječi tuđih.’”[12]

 

Prenosilac tuđih riječi na Sabiralištu

Premda jedan dio ovih predaja koje vam predstavljamo nisu predmet naše rasprave, ipak ćemo ih, zbog važnosti koju imaju, navesti u cijelosti:

Od Bura'a ibn Aziba prenosi se da je u kući Ebu Ejuba Ensarija Mu'az ibn Džebel sjedio pokraj Poslanika, s.a.v.a., te ga je upitao: “Božiji poslaniče, šta znači ajet: Na dan kada se u rug bude puhnulo, pa vi u talasima budete dolazili.[13]” On mu reče: “Mu'aze, o golemoj stvari pitaš.” Potom su mu suze potekle niz obraze, a on nastavi: “Deset skupina iz umeta moga bit će odvojeno sabrano i Bog će ih od drugih muslimana odijeliti i lica njihova izobličiti. Neki će biti u liku majmunskom, neki u liku svinjskom, neki izokrenuti tako da će im noge biti gore a glave dolje i takve će ih vući, neki će slijepi tumarati, neki će gluhi i nijemi biti tako da niša neće shvatati, neki će jezike svoje žvakati dok će im iz usta curiti gnoj kojeg će se svi na Sabiralištu gnušati, nekima će i noge i ruke poodsijecane biti, a neki će na plamenim granama povješani biti, neki će gore od lešine zaudarati, a neki će odjeću od bakra i ulja vrelog na sebi imati koja će zbog vreline za tijela njihova prianjati.”

Potom je Božiji poslanik, s.a.v.a., rekao: “Oni koji budu sabrani u liku majmunskome su prenosioci riječi tuđih, oni koji budu dovedeni u liku svinjskome su oni što se u zabranjeno upuštaju i mito uzimaju, oni što izokrenuti budu su oni što kamatu uzimaju, oni slijepi što dođu su oni što vladajući i sudeći nasilje čine, oni gluhonijemi što sazvani budu su samodopadljivi ljudi što djelima svojim opčinjeni su, oni što jezike svoje budu žvakali su učenjaci i suci čiji postupci se kose sa riječima njihovim, oni nogu i ruku poodsijecanih su oni što svoje susjede uznemiravaju, povješani na plamenim granama su oni koji ljude uhode i potom ih kod vladara ogovaraju, oni koji gore od lešine budu zaudarali su oni što su strastima i uživanjima na Svijetu ovome predali i koji iz imetka svoga Bogom propisani dio nisu izdvajali, a oni u vrele odore odjeveni su oni oholi i nepokorni.”[14]

 

Prenosilac tuđih riječi je izvan okrilja Božije milosti

U svakom slučaju, prenošenje tuđih riječi je toliko težak grijeh da ukoliko jedan prenosilac tuđih riječi bude živio u nekoj zajednici, na njih se neće spuštati Božija milost. U pogledu tog pitanja skrećemo vam pažnju na sadržaj sljedeće predaje:

 أَنَّ مُوسَى، عليه السلام، اسْتَسْقَى لِبَنِي إِسْرَائِيلَ حِينَ أَصَابَهُمْ قَحْطٌ فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَيْهِ أَنِّي لَا أَسْتَجِيبُ لَكَ وَ لَا لِمَنْ مَعَكَ وَ فِيكُمْ نَمَّامٌ قَدْ أَصَرَّ عَلَى النَّمِيمَةَ فَقَالَ مُوسَى، عليه السلام، يَا رَبِّ مَنْ هُوَ حَتَّى نُخْرِجَهُ مِنْ بَيْنِنَا فَقَالَ يَا مُوسَى أَنْهَاكُمْ عَنِ النَّمِيمَةِ وَ أَكُونُ نَمَّاماً فَتَابُوا بِأَجْمَعِهِمْ فَسُقُوا.

“Kada je Izraelčane pogodila teška suša, Musa, a.s., zamoli za njih kišu, a Bog Uzvišeni mu tada objavi: 'Neću se odazvati ni tebi, ni onima koji su sa tobom, dok je među vama prenosilac riječi tuđih što je u tome ogrezao.' Musa reče: 'Gospodaru, ko je taj, da ga od sebe odstranimo?' Bog onda kaza: 'Zar da vas odvraćam od prenošenje riječi tuđih, a da Sam to činim?' Tad se svi pokajaše, pa im kiša pade.”[15]

 

Još nekoliko stvari o lošim posljedicama prenošenja tuđih riječi

Prenošenje tuđih riječi povlači za sobom loše posljedice kako za pojedinca tako i za društvo. Sa stanovišta pojedinca, ono pomračuje čovjekovu dušu, psihu i srce te razara njegovu ličnost, dok sa stanovišta društva odvodi muslimansku zajednicu u podijeljenost, sukobe i svađe, preinačujući ljubav u mržnju, iako bitak i snaga muslimana zavise od njihove međusobne ljubavi i bliskosti.

Jedan govor sv'jet može da razori

Lisicu krepanu u lava pretvori.

Ova bliskost je toliko važna da je i Bog uzvišeni smatra jednom od Svojih velikih blagodati, opominjući ljude da ne zaborave na nju. Tako kaže:

وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

“Svi se čvrsto užeta Božijeg držite i ne razjedinjujte se! I sjetite se milosti Božije prema vama kada ste jedni drugima neprijatelji bili, pa je On zbližio srca vaša, te postaste, milošću Njegovom, prijatelji; a na ivici vatrene jame ste bili, pa vas je On nje spasio. Bog vam tako dokaze Svoje objašnjava, da biste Pravim putem išli.” (Ali Imran, 103)

U svakom slučaju, imajući u vidu da su jedinstvo, bliskost, ljubav, i privrženost u društvu velike Božije blagodati, koje prenosilac tuđih riječi svojim djelovanjem preinačuje u kaznu, uklanjajući između ljudi spokoj, iskrenost i ljubav – što samo po sebi predstavlja jedan uistinu velik grijeh – postaje jasno zašto je rečeno da je prenošenje tuđih riječi gore i od samog ogovaranja, jer za ogovaranje se kaže da je gore od bluda, dok se za prenosioca tuđih riječi kaže da je ništarija,[16] što dovoljno kazuje o težini ovog grijeha.

(nastavak...)

[1] Usul-e Kafi, sv. 2, str. 369, predaja 1; Biharu-l-envar, Bejrut, sv. 72, str. 266.

[2] Usul-e Kafi, sv. 2, str. 369; Vesa'ilu-š-ši'a, sv. 8, str. 617; Biharu-l-envar, Bejrut, sv. 72, str. 268.

[3] Mehedždžetu-l-bejda', sv. 5, str. 275.

[4] Envar-e nu'manijje, str. 259.

[5] Ilelu-š-šeraji', sv. 1, poglavlje 262, str. 308.

[6] Mehedždžetu-l-bejda', sv. 5, str. 275; Biharu-l-envar, Bejrut, sv. 72, str. 268.

[7] Amali Tusi, sv. 1, str. 243; Kešfu-r-rejbe, str. 41; ez-Zer'a ila mekarimi-š-šeri'a, Nedžef, str. 155; Biharu-l-envar, Bejrut, sv. 72, str. 268.

[8] Mehedždžetu-l-bejda', sv. 5, str. 276.

[9] Usul-e Kafi, sv. 2, str. 369.

[10] Amali Saduk, str. 330.

[11] Isto, str. 351.

[12] Mehedždžetu-l-bejda', sv. 5, str. 276; Envar-e nu'manijje, str. 265.

[13] En-Nebe', 18.

[14] Mudžme'u-l-bejan, Bejrut, sv. 10, str. 423.

[15] Kešfu-r-rejbe, str. 42; Mehedždžetu-l-bejda', sv. 5, str. 276; Vesa'ilu-š-ši'a, sv. 8, str. 619; el-Dževahiru-s-sunijje, str. 65, sa neznatnim razlikama.

[16] Kešfu-r-rejbe, str. 41.

Zadnji put promjenjen: %PM, %07 %650 %2014 %14:%Jan
Označeno :

TPL_GK_LANG_LOGIN_POPUP

fb iconTPL_GK_LANG_FB_LOGIN_TEXT